Rủi ro tín dụng của SoftBank chạm đỉnh 3 năm vì canh bạc vào OpenAI

Chi phí bảo hiểm nợ của SoftBank Group vừa chạm mức cao nhất trong vòng ba năm qua, phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng từ giới đầu tư đối với khoản đặt cược khổng lồ vào OpenAI. Dữ liệu từ nhà cung cấp CMA cho thấy hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) kỳ hạn 5 năm của tập đoàn này đã tăng vọt lên khoảng 384,6 điểm cơ bản trong tuần này. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự xáo trộn này xuất phát từ tuyên bố của Sam Altman, CEO của OpenAI, về việc trì hoãn kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cho đến ít nhất là năm 2027. Quyết định này đã dập tắt hy vọng về một sự kiện thanh khoản sớm mà SoftBank đang trông chờ để bù đắp cho khoản cam kết đầu tư lên tới 64,6 tỷ USD.

Ngay sau thông tin này, cổ phiếu SoftBank tại Tokyo đã lao dốc gần 11%, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 7 theo ghi nhận của Nikkei Asia. Thị trường đang định giá một rủi ro thực tế: liệu đế chế của Masayoshi Son có thể gánh vác được gánh nặng tài chính này khi dòng tiền thoái vốn bị tắc nghẽn? Việc thiếu vắng một cột mốc IPO không chỉ làm thay đổi kế hoạch tài chính mà còn buộc SoftBank phải đối mặt với bài toán tái cấu trúc những khoản nợ ngắn hạn trong một môi trường lãi suất và rủi ro tín dụng đang trở nên đắt đỏ hơn. Giới đầu tư hiện không chỉ phản ứng với sự thất vọng đơn thuần, họ đang tính toán lại cách SoftBank thực sự chi trả cho canh bạc lớn nhất trong lịch sử của mình.

Áp lực tái cấp vốn và bài toán khoảng trống tài chính 20 tỷ USD

Hiện tại, SoftBank đang đối mặt với một khoảng trống tài chính ước tính ít nhất 20 tỷ USD. Để tài trợ cho việc nắm giữ khoảng 13% cổ phần tại OpenAI vào đầu tháng 10, tập đoàn đã sử dụng khoản vay cầu nối (bridge loan) trị giá khoảng 40 tỷ USD. Kế hoạch ban đầu dựa trên kỳ vọng rằng OpenAI sẽ sớm niêm yết, tạo ra giá trị thị trường minh bạch để SoftBank có thể huy động tiền mặt hoặc vay thế chấp bằng cổ phiếu. Khi lộ trình IPO bị đẩy lùi, tập đoàn buộc phải đàm phán với các ngân hàng để bán từ 10 tỷ đến 20 tỷ USD trái phiếu mới bằng đồng USD và Euro nhằm tất toán khoản vay cầu nối. Tuy nhiên, các nhà phân tích tại Bloomberg Intelligence cảnh báo rằng ngay cả sau đợt phát hành này, sự thiếu hụt ngân sách vẫn có thể vượt mức 20 tỷ USD.

Rủi ro không chỉ nằm ở con số tuyệt đối mà còn ở chi phí vốn. Khi biên độ CDS nới rộng, niềm tin của thị trường sụt giảm đồng nghĩa với việc SoftBank phải trả lãi suất cao hơn cho các đợt phát hành trái phiếu mới. Mỗi điểm cơ bản tăng thêm trong rủi ro tín dụng sẽ trực tiếp làm đội chi phí lãi vay, khiến khoản đầu tư vào OpenAI bắt đầu tạo ra áp lực ngược lên chính nó. Bên cạnh đó, những lo ngại về quy định pháp lý và an toàn AI có thể làm chậm tốc độ phát triển của ngành, gây áp lực lên định giá của OpenAI và gián tiếp ảnh hưởng đến bảng cân đối kế toán của SoftBank. Giới đầu tư giờ đây coi tình trạng tài chính của SoftBank như một thước đo cho sự hoài nghi về mức độ chi tiêu của OpenAI, đặt Masayoshi Son vào tình thế phải chứng minh khả năng huy động vốn bền vững thay vì chỉ dựa vào những kỳ vọng tăng trưởng.

Tình thế hiện tại của SoftBank cho thấy sự rủi ro khi tập trung quá lớn nguồn lực vào một thực thể chưa niêm yết trong một lĩnh vực đang chịu nhiều biến động về pháp lý và công nghệ. Đối với các nhà đầu tư và các định chế tài chính, diễn biến này là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc quản trị thanh khoản và đánh giá lại chi phí cơ hội khi theo đuổi các công nghệ đột phá bằng đòn bẩy tài chính cao. Việc theo dõi sát sao biên độ CDS và các động thái phát hành trái phiếu của SoftBank trong thời gian tới sẽ là chìa khóa để đánh giá khả năng chịu đựng của tập đoàn này trước khi các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo có thể thực sự mang lại dòng tiền thực tế.