Besxar xây dựng nhà máy bán dẫn trên quỹ đạo bằng tên lửa SpaceX

Ashley Pilipiszyn, cựu nhân viên OpenAI, đã thành lập Besxar với mục tiêu đưa quy trình sản xuất vật liệu bán dẫn lên quỹ đạo Trái Đất để tận dụng những lợi thế vật lý mà môi trường mặt đất không có được. Thay vì xây dựng các phòng sạch áp suất cao tốn kém hàng tỷ USD để loại bỏ bụi bẩn, công ty khai thác môi trường chân không vũ trụ sẵn có để bảo vệ các vi mạch khỏi các tác nhân gây ô nhiễm siêu nhỏ. Với số vốn huy động gần 14 triệu USD, bao gồm vòng hạt giống do Dauntless Ventures và Overture VC dẫn đầu, Besxar đã đạt được thỏa thuận với SpaceX để lắp đặt các nguyên mẫu nhà máy bán dẫn lên bộ đẩy của tên lửa Falcon 9.

Hai chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào tháng 7 vừa qua trên nhiệm vụ Starlink đã chứng minh các hộp chứa vật liệu (canister) có thể bảo vệ thành công các tấm wafer khỏi ô nhiễm và chịu đựng được quá trình phóng khắc nghiệt. Kết quả phân tích cho thấy các mẫu vật liệu trở về từ không gian có độ sạch vượt trội so với những sản phẩm được sản xuất tại các nhà máy truyền thống dưới mặt đất. Đây là bước đệm quan trọng để Besxar tiến tới việc sản xuất các tiền chất quan trọng cho chip tiên tiến dùng trong trung tâm dữ liệu, xe điện và hệ thống robot, nơi yêu cầu độ tinh khiết vật liệu ở mức tuyệt đối.

Quy trình hiện thực hóa tham vọng sản xuất hàng loạt trong không gian

Besxar đang triển khai lộ trình thử nghiệm từng bước một cách thận trọng để giảm thiểu rủi ro công nghệ. Sau khi chứng minh được khả năng bảo vệ vật liệu, các bước tiếp theo sẽ bao gồm việc gia nhiệt tấm wafer và thực hiện quy trình lắng đọng vật liệu đơn lớp và đa lớp ngay trên quỹ đạo. Mục tiêu dài hạn của startup này là đưa các nhà máy có quy mô lớn hơn lên hệ thống tên lửa Starship của SpaceX khi phương tiện này chính thức đi vào hoạt động ổn định. Việc chuyển dịch quy trình sản xuất lên không gian được đánh giá là giải pháp kinh tế hơn so với việc đầu tư vào hạ tầng khổng lồ dưới mặt đất để chống lại các quy luật vật lý thông thường.

Dù phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các đối thủ như United Semiconductors hay Space Forge, Besxar đang nắm giữ lợi thế nhờ việc tận dụng tầng vận tải ổn định và thường xuyên từ các chuyến bay của SpaceX. Thách thức lớn nhất hiện nay đối với toàn ngành là khả năng đưa một khối lượng lớn sản phẩm trở lại Trái Đất một cách an toàn với chi phí thấp. Tuy nhiên, sự phát triển của các dòng tên lửa tái sử dụng thế hệ mới đang dần tháo gỡ nút thắt này, cho phép các doanh nghiệp như Besxar tập trung hoàn toàn vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Sự kết hợp giữa công nghệ hàng không vũ trụ và sản xuất bán dẫn đang mở ra một phân khúc hạ tầng công nghiệp mới đầy tiềm năng. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tiến độ thử nghiệm của các nhà máy trên quỹ đạo, bởi đây có thể là chìa khóa để giải quyết những giới hạn về vật liệu và hiệu suất của chip xử lý trong tương lai gần.