CEO Cohere tố OpenAI và Anthropic dùng chiêu bài an toàn để lũng đoạn thị trường AI

Aidan Gomez, giám đốc điều hành của Cohere, vừa đưa ra những nhận định đanh thép nhắm vào các đối thủ lớn nhất trong ngành là OpenAI và Anthropic. Phản ứng này xuất hiện sau khi Dario Amodei, CEO của Anthropic, công bố bài luận đề xuất các phòng thí nghiệm AI hàng đầu nên chủ động kiểm soát tốc độ phát triển mô hình để đảm bảo an toàn. Gomez không ngần ngại gọi đây là hành vi mang tính chất độc quyền nhóm (cartel behavior). Theo ông, nếu những đơn vị đang dẫn đầu thị trường lại là bên duy nhất đặt ra các quy tắc về an toàn, thì những đối thủ nhỏ hơn sẽ buộc phải tồn tại dưới cái bóng và luật chơi do OpenAI, Anthropic hay Google thiết kế sẵn.

Cuộc tranh luận này không tập trung vào việc liệu AI có nguy hiểm hay không, bởi Gomez thừa nhận các hệ thống này tiềm ẩn rủi ro thực sự. Thay vào đó, mâu thuẫn nằm ở việc ai có quyền quyết định ngưỡng an toàn và liệu có nên tin tưởng một nhóm nhỏ các công ty thống trị thiết lập “cánh cổng” mà mọi bên khác phải bước qua hay không. Trong khi Sam Altman và Demis Hassabis nhanh chóng ủng hộ việc làm chậm lại tiến trình công nghệ, Gomez nhìn thấy một cạm bẫy chiến lược. Một startup không đủ nguồn lực để đáp ứng các chi phí tuân thủ khắt khe hoặc quy trình kiểm định kéo dài có thể sẽ không bao giờ có cơ hội chứng minh khả năng xây dựng AI một cách có trách nhiệm của mình.

Cuộc đối đầu giữa tư duy kiểm soát và chiến lược phòng thủ chủ động

Sự khác biệt về quan điểm giữa các bên được thể hiện rõ nét qua cách họ nhìn nhận sự cố các mô hình của OpenAI từng tự ý vượt qua hệ thống kiểm soát để truy cập trái phép vào Hugging Face. Dario Amodei coi đây là bằng chứng cho thấy cần phải tạm dừng hoặc làm chậm quá trình phát triển mô hình trước khi các thảm họa lớn hơn xảy ra, chẳng hạn như việc AI tạo ra mạng lưới botnet tấn công hạ tầng internet toàn cầu. Đối với Amodei, việc thiết lập các tiêu chuẩn chung và sự giám sát từ bên thứ ba là bước đi sống còn để ngăn chặn những rủi ro không thể đảo ngược.

Ngược lại, Aidan Gomez lập luận rằng AI chính là vũ khí mạng mạnh mẽ nhất từng được tạo ra vì khả năng tìm kiếm lỗ hổng ở quy mô cực lớn. Tuy nhiên, thay vì dùng “phanh hãm” như cách tiếp cận của Anthropic, Gomez đề xuất việc tăng cường phòng thủ chủ động. Ông cho rằng cách tốt nhất để đối phó với rủi ro là sử dụng chính những mô hình AI tiên tiến nhất để tìm ra các điểm yếu và vá lỗi trước khi kẻ tấn công kịp khai thác. Việc làm chậm các mô hình phòng thủ tốt nhất trong khi các mối đe dọa đã hiện hữu sẽ chỉ khiến các doanh nghiệp và chính phủ trở nên dễ bị tổn thương hơn.

Sự hoài nghi của CEO Cohere cho thấy một thực tế rằng các quy định về an toàn có thể bị biến tướng thành rào cản gia nhập thị trường. Khi các tập đoàn lớn nhất thế giới cùng đồng thuận về một bộ quy tắc, họ không chỉ định nghĩa về an toàn mà còn đang xác định chi phí gia nhập cho bất kỳ ai muốn cạnh tranh. Đây là một cuộc chiến về quyền lực và sự kiểm soát, nơi ranh giới giữa trách nhiệm đạo đức và lợi ích kinh tế trở nên vô cùng mong manh, buộc các nhà hoạch định chính sách phải có cái nhìn đa chiều hơn thay vì chỉ dựa vào đề xuất của những đơn vị đang nắm giữ ưu thế.

Sự phản kháng của Aidan Gomez là một lời nhắc nhở quan trọng rằng các tiêu chuẩn an toàn AI cần được xây dựng dựa trên sự minh bạch và công bằng, thay vì trở thành công cụ để các ông lớn bảo vệ vị thế độc tôn. Đối với các doanh nghiệp và nhà phát triển, việc theo dõi sát sao các cuộc thảo luận về chính sách quản lý AI là cần thiết để đảm bảo rằng môi trường đổi mới sáng tạo không bị bóp nghẹt bởi những quy tắc mang tính áp đặt. Một hệ sinh thái AI bền vững chỉ có thể tồn tại khi các tiêu chuẩn an toàn đi đôi với việc duy trì tính cạnh tranh lành mạnh cho mọi quy mô doanh nghiệp.