Chi tiêu cho trung tâm dữ liệu vượt nhà ở, trở thành động lực mới của kinh tế Mỹ

Nền kinh tế Mỹ vừa ghi nhận một cột mốc mang tính bước ngoặt vào quý 2 năm 2026 khi chi tiêu thực tế cho thiết bị xử lý thông tin đạt mức 752 tỷ USD, chính thức vượt qua con số 748 tỷ USD đầu tư vào nhà ở dân dụng. Trong suốt chiều dài lịch sử kinh tế hiện đại, bất động sản luôn là lĩnh vực trọng yếu định hình thị trường việc làm, thuế địa phương và sự thịnh vượng của các hộ gia đình. Tuy nhiên, dữ liệu từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) cho thấy một sự đảo chiều mạnh mẽ: trong khi đầu tư nhà ở sụt giảm 18% so với đỉnh điểm năm 2021 do áp lực lãi suất cao, chi tiêu cho máy chủ và phần cứng máy tính lại tăng vọt 51%. Adam Shapiro, Phó Chủ tịch Fed tại San Francisco, nhận định rằng dòng vốn đang dịch chuyển từ các dự án cư trú sang hệ thống máy chủ và các tòa nhà tiêu thụ điện năng lớn phục vụ trí tuệ nhân tạo. Sự tương phản này cho thấy niềm tin kinh tế đã thay đổi; lãi suất vay thế chấp gần 7% có thể làm đóng băng người mua nhà, nhưng không thể ngăn cản các tập đoàn công nghệ lớn biến vốn thành năng lực tính toán nhanh nhất có thể.

Rủi ro từ cuộc đua hạ tầng và bài toán lợi nhuận dài hạn

Quy mô của làn sóng xây dựng hạ tầng kỹ thuật số hiện nay đã vượt xa một chu kỳ công nghệ thông thường và trở thành động lực tăng trưởng chính. Theo báo cáo từ S&P Global Ratings, chi tiêu vốn của nhóm sáu “ông lớn” bao gồm Alphabet, Amazon, Microsoft, Meta, Oracle và SpaceX dự kiến sẽ vượt ngưỡng 1.300 tỷ USD vào năm 2027. Đáng chú ý, Alphabet đã ghi nhận dòng tiền tự do âm lần đầu tiên kể từ khi IPO vào năm 2004, một tín hiệu cho thấy giai đoạn “ký séc khống” cho AI đang gặp áp lực lớn. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent mô tả các khoản vay doanh nghiệp liên quan đến việc xây dựng AI là không quan tâm đến lãi suất, bởi các công ty tin rằng tỷ suất sinh lời trong tương lai sẽ đủ cao để bù đắp chi phí vay mượn hiện tại.

Tuy nhiên, rủi ro tài chính đang dần lộ diện khi chi phí đầu tư (capex) tăng nhanh hơn doanh thu thực tế. Khác với nhà ở vốn là tài sản tích lũy giá trị, các trung tâm dữ liệu và máy chủ có tốc độ khấu hao cực nhanh do sự cải tiến không ngừng của chip xử lý. S&P Global dự báo các đơn vị vận hành hạ tầng quy mô lớn sẽ đối mặt với dòng tiền hoạt động âm trong suốt năm 2026 và 2027, và chỉ có thể phục hồi vào năm 2029. Nếu nhu cầu từ thị trường không tăng trưởng kịp với tốc độ xây dựng, các doanh nghiệp sẽ bị mắc kẹt với hệ thống phần cứng đắt đỏ và các cam kết tài chính nặng nề. Ngoài ra, sự phản đối từ cộng đồng cũng là một rào cản lớn, khi khảo sát của NBC News cho thấy 64% cử tri ít ủng hộ các ứng cử viên ủng hộ việc xây dựng ồ ạt các cơ sở hạ tầng tiêu tốn nhiều tài nguyên này.

Việc chi tiêu cho trung tâm dữ liệu vượt qua đầu tư nhà ở cho thấy hạ tầng số đang thay thế bất động sản để trở thành xương sống mới của nền kinh tế Mỹ. Đối với các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách, việc theo dõi sát sao điểm rơi của doanh thu so với chi phí vận hành là yếu tố then chốt để đánh giá sự bền vững của mô hình tăng trưởng này. Trong giai đoạn chuyển giao đầy biến động, bạn nên ưu tiên các chiến lược quản trị rủi ro chặt chẽ, chú trọng vào các doanh nghiệp có khả năng tối ưu hóa hiệu suất hạ tầng thay vì chỉ chạy đua mở rộng quy mô thuần túy.