LIÊN HỆ HOTLINE/ZALO: 0981.243.678

Chip Nvidia trong danh mục cấm xuất hiện trong các mô hình AI Trung Quốc
Nghiên cứu mới chỉ ra nhiều mô hình AI hàng đầu của Trung Quốc được huấn luyện bằng chip Nvidia Blackwell bị cấm, dấy lên khủng hoảng pháp lý.
Kết quả phân tích cấu trúc trọng số mô hình (weights) từ tổ chức nghiên cứu Unemployment Labs cho thấy các mô hình trí tuệ nhân tạo mở hàng đầu của Trung Quốc mang dấu vết rõ nét từ quá trình huấn luyện trên dòng vi xử lý đồ họa Blackwell của Nvidia — dòng sản phẩm thuộc danh mục cấm xuất khẩu của chính phủ Mỹ sang đối thủ địa chính trị lớn nhất này.
Dấu vết huấn luyện trên phần cứng bị hạn chế
Chuyên gia Will DePue, cựu nghiên cứu viên tại OpenAI và hiện là người đứng đầu nhóm nghiên cứu phi lợi nhuận Unemployment Labs, đã giải mã cấu trúc trọng số của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) nguồn mở được phát hành bởi DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax và Ant Group. Cấu trúc vi mô của các trọng số mô hình thường phản ánh trực tiếp cấu hình phần cứng dùng để tối ưu hóa quá trình huấn luyện. Báo cáo của DePue xác nhận các phát hành quan trọng như Kimi K3 của Moonshot hay V4 của DeepSeek mang những đặc điểm kỹ thuật đồng nhất với việc được tính toán trên cụm bộ xử lý đồ họa (GPUs) thế hệ Blackwell.
Nhận định này củng cố thêm tuyên bố từ Michael Kratsios, Cố vấn Công nghệ Nhà Trắng, khi ông dẫn nguồn tin tình báo cho biết Moonshot đã tiếp cận và vận hành các chip Nvidia bị cấm. Tổ chức nghiên cứu Epoch AI ước tính có khoảng hai triệu chip bán dẫn AI tiên tiến đã được đưa vào thị trường Trung Quốc trong giai đoạn 2024–2025 thông qua các tuyến trung gian nhằm che giấu điểm đến cuối cùng.

Các tuyến đường vòng và trung tâm dữ liệu hải ngoại
Việc xuất hiện dấu vết kỹ thuật không đồng nghĩa toàn bộ chu trình huấn luyện diễn ra nội địa Trung Quốc hay các công ty này vi phạm trực tiếp các điều luật hiện hành. Một phương án phổ biến là thuê tài nguyên điện toán đám mây tại các trung tâm dữ liệu hải ngoại (offshore data centers). Điển hình như Malaysia, quốc gia ghi nhận làn sóng đầu tư hạ tầng dữ liệu đột biến với khoảng 275.000 bộ tăng tốc AI (AI accelerators) từ Nvidia được nhập khẩu trong giai đoạn 2024–2025.
Tuy nhiên, mục tiêu cốt lõi của lệnh kiểm soát xuất khẩu là ngăn các phòng nghiên cứu Trung Quốc tiếp cận sức mạnh xử lý của các cụm chip mạnh nhất, bất kể vị trí đặt máy chủ. Ông Sam Bresnick, chuyên gia tại Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi thuộc Đại học Georgetown (CSET), nhận định: việc ngăn chặn tiếp cận phần cứng tại đại lục nhưng để ngỏ việc thuê máy chủ tại các quốc gia thứ ba như Malaysia khiến hiệu lực kiểm soát công nghệ bị suy giảm nghiêm trọng.
Công ty Megaspeed do bà Alice Huang điều hành – thông qua công ty con Speedmatrix – nằm ở trung tâm của mạng lưới cung ứng này và đang là đối tượng điều tra của cả giới chức Mỹ lẫn Singapore. Các báo cáo độc lập cũng ghi nhận các đơn vị liên quan đến doanh nghiệp này tham gia chuyển tiếp các linh kiện phần cứng bị kiểm soát về một trung tâm dữ liệu tại Thượng Hải.
Rủi ro pháp lý và biến động nhân sự cấp cao
Diễn biến trên trùng thời điểm cựu Giám đốc Điều hành Nvidia, ông Jensen Huang, rời khỏi vị trí lãnh đạo sau các thừa nhận về mối quan hệ cá nhân với bà Alice Huang. Dù các mối quan hệ nội bộ thu hút sự chú ý của dư luận, trách nhiệm pháp lý của tập đoàn trước các vi phạm kiểm soát xuất khẩu của Mỹ được đánh giá là yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định thay đổi nhân sự điều hành.
Hồi tháng 5, công ty nghiên cứu độc lập Culper công bố báo cáo phân tích cho thấy Nvidia đối diện rủi ro lớn từ thị trường Trung Quốc, nơi doanh thu bị phụ thuộc vào các đường vòng dữ liệu và mạng lưới buôn lậu lách luật. Trớ trêu thay, Culper lập luận rằng nếu các rào cản pháp lý siết chặt buộc Bắc Kinh tự chủ hóa công nghệ phần cứng nội địa, nhu cầu hàng tỷ USD dành cho Nvidia sẽ biến mất hoàn toàn. Hiện có khoảng 600.000 chip H200 đang tồn đọng tại Hồng Kông mà chưa được thông quan vào đại lục.
Ở khía cạnh quản lý nhà nước, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, người giám sát các cơ quan cấp phép xuất khẩu bán dẫn, cũng đang chịu áp lực điều tra lớn trước những cáo buộc cơ quan này lỏng lẻo trong việc truy quét khách hàng đáng ngờ và có quan hệ quá thân mật với các đại diện doanh nghiệp.
Nguồn: TechCrunch

Liên hệ qua Zalo