Crusoe hủy thương vụ 1,25 tỷ USD mua turbine điện của Boom Supersonic cho trung tâm dữ liệu AI

Cơn khát điện năng phục vụ các cụm máy chủ trí tuệ nhân tạo quy mô lớn vừa chứng kiến một bước ngoặt bất ngờ khi Crusoe – kỳ lân trung tâm dữ liệu AI tại Denver vừa huy động 3,9 tỷ USD – chính thức chấm dứt kế hoạch chi 1,25 tỷ USD để mua các trạm phát điện turbine từ Boom Supersonic. Thỏa thuận từng được kỳ vọng là bước đột phá công nghệ giúp cung ứng nguồn điện độc lập tại chỗ cho các siêu cụm tính toán AI, đồng thời mang lại nguồn thu thương mại hóa cho Boom phát triển máy bay phản lực chở khách Overture. Việc thương vụ sụp đổ ngay trước thềm lịch giao hàng năm 2027 phơi bày những thách thức khốc liệt và biến số khó lường trong bài toán hạ tầng năng lượng số, khi các nhà phát triển trung tâm dữ liệu buộc phải liên tục tái cấu trúc danh mục nguồn cấp từ turbine khí, năng lượng tái tạo đến lưới điện truyền thống nhằm bảo đảm tiến độ triển khai cho các khách hàng khổng lồ như OpenAI và Microsoft.

Chi tiết đổ vỡ thỏa thuận 1,25 tỷ USD và cú sốc thương mại của Boom Supersonic

Theo thỏa thuận ban đầu, Crusoe từng cam kết trở thành khách hàng mở màn (launch customer) lớn nhất của Boom Supersonic khi đặt mua 29 turbine phát điện tĩnh Superpower với tổng công suất mỗi tổ máy đạt 42 megawatt (MW), trị giá 1,25 tỷ USD. Điều đặc biệt là dòng turbine Superpower này chia sẻ tới 80% linh kiện với động cơ phản lực Symphony mà Boom đang chế tạo cho máy bay siêu thanh Overture. Năm ngoái, Boom đã gọi vốn thành công 300 triệu USD nhằm mục đích thương mại hóa mảng kinh doanh máy phát điện turbine khí để lấy dòng tiền tài trợ cho dự án hàng không.

Tuy nhiên, CEO của Boom Supersonic là Blake Scholl vừa chính thức xác nhận trên nền tảng X rằng hai bên đã ngừng hợp tác triển khai dòng turbine này. Mặc dù ông Scholl cho biết Boom vẫn đang lên kế hoạch bàn giao khoảng 250 MW turbine Superpower vào năm tới cho các khách hàng khác và hướng tới mục tiêu 1 gigawatt (GW) vào năm 2028, sự rút lui của Crusoe là một tổn thất thương mại nặng nề cho Boom.

Các thông số cốt lõi của thương vụ vừa bị hủy bỏ:

Quy mô hợp đồng: 1,25 tỷ USD cho 29 tổ máy turbine khí tĩnh.
Công suất thiết kế: 42 MW mỗi tổ máy (tổng công suất hơn 1,2 GW).
Lịch trình dự kiến ban đầu: Bắt đầu bàn giao từ năm 2027 nhưng bị hủy bỏ trước thời hạn.
Mục tiêu của Boom: Tìm kiếm khách hàng thay thế để đạt 250 MW (2027) và 1 GW (2028).

Cơn sốt hạ tầng Abilene và chiến lược tái cơ cấu năng lượng của Crusoe

Về phía Crusoe – doanh nghiệp do hai nhà đồng sáng lập Cully Cavness và Chase Lochmiller thành lập năm 2018 từ mô hình tận dụng khí đốt dư thừa tại mỏ dầu để đào bitcoin – việc hủy thương vụ với Boom phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong bài toán quy hoạch nguồn điện. Đại diện truyền thông của Crusoe, ông Andrew Schmitt, khẳng định kế hoạch năng lượng tổng thể của công ty không thay đổi và Crusoe vẫn sẽ sử dụng turbine khí, “chỉ là không phải của Boom”.

Hiện nay, Crusoe đang triển khai những siêu dự án trung tâm dữ liệu khổng lồ tại Abilene, Texas với chiến lược tiếp cận nguồn điện đa dạng và linh hoạt:

Cụm trung tâm dữ liệu	Khách hàng & Đối tác AI	Quy mô công suất	Giải pháp cung cấp điện năng
Cụm Abilene Campus 1	Oracle & OpenAI	1,2 Gigawatt (GW)	Nguồn điện lưới chính thức, kết hợp turbine khí làm nguồn điện dự phòng (backup).
Cụm Abilene Campus 2	Microsoft	900 Megawatt (MW)	Sử dụng hệ thống trạm phát turbine khí độc lập tại chỗ (on-site gas turbines).
Danh mục mở rộng mới	Các đối tác công nghệ lớn	Đa địa điểm trên toàn nước Mỹ	Kết hợp linh hoạt điện mặt trời, điện gió, pin lưu trữ năng lượng và turbine đối tác khác.

Áp lực bàn giao cơ sở hạ tầng đúng tiến độ cho các khối lượng công việc khổng lồ của OpenAI và Microsoft khiến Crusoe ưu tiên các giải pháp năng lượng đã được thương mại hóa sẵn sàng thay vì mạo hiểm với một dòng turbine lai hàng không chưa hoàn thiện kiểm định thực địa.

Lời kết

Sự sụp đổ của thương vụ 1,25 tỷ USD giữa Crusoe và Boom Supersonic là minh chứng rõ rệt cho thấy bài toán nút thắt lớn nhất của ngành AI hiện nay không còn nằm ở thuật toán hay chip bán dẫn, mà nằm ở nguồn cung điện năng. Đối với các kỹ sư và doanh nghiệp hạ tầng số tại Việt Nam, đây là bài học thực tế sâu sắc: việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI hiệu năng cao luôn đòi hỏi sự chuẩn bị dài hạn về quy hoạch lưới điện, tích hợp năng lượng sạch và lựa chọn các đối tác thiết bị phụ trợ đã được kiểm chứng để đảm bảo tính khả thi vận hành liên tục.