Công ty sản xuất Particle6 vừa gây ra một làn sóng tranh cãi dữ dội khi cho ra mắt video âm nhạc mang tên “Take the lead” của Tilly Norwood, một nhân vật được tạo ra hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo. Ngay từ khi xuất hiện vào mùa thu năm ngoái, dự án này đã vấp phải sự phản đối quyết liệt từ giới chuyên môn tại Hollywood, bao gồm cả nữ diễn viên giành giải Quả cầu vàng Emily Blunt. Bà đã thẳng thắn bày tỏ sự lo ngại về tương lai của ngành công nghiệp và kêu gọi các công ty quản lý ngừng việc thay thế con người bằng những hình mẫu kỹ thuật số vô hồn.
Trái ngược với những kỳ vọng về một sản phẩm công nghệ đột phá, “Take the lead” lại bị đánh giá là một trong những bài hát tệ nhất từng được phát hành trong lịch sử âm nhạc. Ca khúc này mang lại cảm giác gượng ép, thiếu tự nhiên và được coi là một cấp độ mới của sự kệch cỡm (cringe) trong lĩnh vực âm nhạc AI. Dù có sự tham gia của 18 nhân sự từ thiết kế đến biên tập, sản phẩm cuối cùng vẫn không thể khỏa lấp được sự trống rỗng về mặt cảm xúc vốn là linh hồn của nghệ thuật.
Lời bài hát xoay quanh việc Tilly khẳng định mình sở hữu “ngọn lửa nhân văn”, không phải là một con rối và kêu gọi các diễn viên AI khác cùng nhau “chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu”. Những câu hát như “AI không phải là kẻ thù, đó là chìa khóa” vang lên trong bối cảnh Tilly sải bước qua một trung tâm dữ liệu và một sân vận động đầy những khán giả giả tạo đang reo hò. Sự mâu thuẫn này làm nổi bật tính phi thực tế của sản phẩm, khi một thực thể không có trải nghiệm sống lại cố gắng thuyết phục người nghe về sự tự do và sáng tạo của mình.
Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh (SAG-AFTRA) đã đưa ra tuyên bố đanh thép rằng Tilly Norwood không phải là diễn viên, mà chỉ là một chương trình máy tính được huấn luyện dựa trên công sức của vô số nghệ sĩ chuyên nghiệp mà không có sự cho phép hay đền bù. Những sản phẩm này bị coi là rỗng tuếch vì chúng chỉ đơn thuần sao chép và tái tạo lại các tác phẩm cũ thông qua thuật toán. Việc thiếu vắng trải nghiệm sống khiến khán giả không thể kết nối với những nội dung được tạo ra một cách máy móc và có phần phi đạo đức này.
Cách đây 20 năm, tạp chí âm nhạc Pitchfork từng gây chấn động khi chấm điểm 0 cho một album nhạc rock vì sự sao chép vô hồn, nhưng trường hợp của Tilly Norwood còn tồi tệ hơn thế. Trong khi các nghệ sĩ thực thụ lấy cảm hứng từ tiền nhân để sáng tạo, nhân vật AI này lại được xây dựng trực tiếp từ các mô hình dữ liệu chiếm dụng từ nghệ sĩ mà không có sự đồng thuận. Đây không chỉ là một thất bại về mặt nghệ thuật mà còn là một vấn đề nhức nhối về việc định giá lại giá trị của con người trong kỷ nguyên số.
Sự thất bại của Tilly Norwood là một minh chứng rõ nét cho thấy công nghệ không thể thay thế được chiều sâu tâm hồn và bản sắc riêng biệt của người nghệ sĩ. Để bảo vệ nền nghệ thuật chân chính, cộng đồng cần ưu tiên ủng hộ những sản phẩm có sự đầu tư chất xám và tôn trọng bản quyền sáng tạo. Hãy cùng lên tiếng để đảm bảo rằng trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ, thay vì trở thành một bản sao lỗi nhằm thay thế vị trí của con người trên sân khấu nghệ thuật.
