Môi giới thu phí cao ngất ngưởng cho các suất đầu tư vào DeepSeek

Nhiều nhà đầu tư không thể tiếp cận vòng gọi vốn chính thức của DeepSeek đang phải chi trả những khoản phí môi giới khổng lồ và thiếu minh bạch để có được suất đầu tư gián tiếp. Theo báo cáo từ Financial Times, một thị trường ngầm đã hình thành xung quanh đợt huy động vốn của công ty AI Trung Quốc này, nơi các môi giới bán quyền tiếp cận thông qua các phương tiện mục đích đặc biệt (SPV) với mức chênh lệch giá khiến bất kỳ ai cũng phải giật mình. Một số đơn vị môi giới SPV đang thu mức phí gia nhập lên tới 18%, đồng thời yêu cầu trích lại 35% lợi nhuận thu được trong tương lai.

Người mua trong các giao dịch này thực tế không sở hữu cổ phiếu DeepSeek. Thay vào đó, họ chỉ đang mua một quyền yêu cầu dựa trên quyền yêu cầu của một bên khác, trong khi các môi giới thu lợi nhuận từ cả hai đầu. Các nhà đầu tư chấp nhận thời gian khóa vốn dài hạn và từ bỏ hoàn toàn quyền quản trị để đổi lấy một suất đầu tư gián tiếp. Đây là một canh bạc đầy rủi ro, nơi niềm tin hiện tại có thể sớm trở thành đỉnh điểm của một bong bóng AI trong tương lai gần.

Thị trường thứ cấp và những rủi ro bị che khuất đằng sau con số tỷ đô

DeepSeek hiện đang trong quá trình huy động gần 8 tỷ USD với mức định giá trước khi gọi vốn đạt khoảng 74 tỷ USD, tăng mạnh so với con số 52 tỷ USD vào tháng 5. Những tổ chức thực sự có ghế trong vòng đàm phán này bao gồm các tên tuổi lớn như quỹ đầu tư AI quốc gia của Trung Quốc, NetEase, JD.com, IDG Capital và Monolith Management. Tất cả những người khác đang phải mua lại suất đầu tư từ các bên trung gian với mức giá bị đẩy lên nhiều lần. Tốc độ tăng trưởng định giá hàng chục tỷ USD chỉ trong vài tháng chính là thỏi nam châm thu hút dòng tiền nóng đổ vào các cấu trúc SPV thiếu minh bạch.

Tuy nhiên, quá trình gọi vốn này không hề suôn sẻ khi từng bị tạm dừng vào cuối tháng 7 do những phát biểu rò rỉ của nhà sáng lập Lương Văn Phong. Ông thừa nhận ngành AI Trung Quốc vẫn đang đi sau Mỹ từ 12 đến 18 tháng và phụ thuộc nặng nề vào chip Nvidia. Mặc dù vòng gọi vốn đã khởi động lại với mục tiêu niêm yết trên sàn STAR Market tại Thượng Hải vào năm 2027, nhưng những rủi ro về quản trị và sự can thiệp pháp lý vẫn luôn hiện hữu. Những bài học từ thương vụ Ant Group năm 2020 hay sự sụp đổ định giá của WeWork là lời nhắc nhở đắt giá cho việc chạy theo các cơn sốt thị trường xám mà bỏ qua các bước kiểm tra tài chính cơ bản.

Việc đầu tư vào các “kỳ lân” AI như DeepSeek thông qua các kênh trung gian không chính thống mang lại rủi ro mất trắng vốn rất cao khi các quyền lợi pháp lý không được đảm bảo. Khi mức phí gia nhập và tỷ lệ chia lợi nhuận bị đẩy lên cao bất thường, biên độ lợi nhuận của nhà đầu tư sẽ bị bào mòn đáng kể ngay cả khi công ty niêm yết thành công. Thay vì bị cuốn theo tâm lý lo sợ bỏ lỡ cơ hội, các nhà đầu tư nên ưu tiên các kênh tài chính minh bạch và thận trọng trước những lời chào mời về các suất đầu tư “đặc quyền” nhưng thực chất là một cấu trúc nợ chồng chéo.