Bùng nổ trung tâm dữ liệu tại Anh chỉ tạo ra 1/4 số việc làm so với cam kết

Báo cáo mới nhất từ tổ chức tư vấn môi trường Verdant đã chỉ ra một khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và thực tế trong ngành hạ tầng số tại Anh. Trong khi hiệp hội công nghiệp TechUK khẳng định các dự án trung tâm dữ liệu sẽ mang lại hơn 40.000 việc làm để thuyết phục chính phủ đẩy nhanh quá trình phê duyệt, phân tích thực tế từ 20 dự án công khai cho thấy con số này chỉ dừng lại ở mức 10.400. Sự chênh lệch gấp bốn lần này đặt ra dấu hỏi lớn về tính xác thực của các luận điểm kinh tế mà giới công nghệ đang sử dụng. Thực tế, các trung tâm dữ liệu đang vận hành tại Anh mới chỉ tạo ra chưa đầy 4.400 việc làm trực tiếp, tương đương khoảng 8,6 nhân sự trên mỗi megawatt (MW) điện tiêu thụ. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức 43,7 việc làm/MW mà TechUK đưa ra. Việc thổi phồng số liệu không chỉ gây hiểu lầm cho dư luận mà còn giúp các doanh nghiệp né tránh sự giám sát từ cộng đồng địa phương về các vấn đề cấp bách như tiêu thụ điện năng và nguồn nước sạch.

Khoảng cách giữa lời hứa kinh tế và thực tế vận hành

Phân tích của Verdant nhấn mạnh rằng các trung tâm dữ liệu hiện đại là một trong những loại hình hạ tầng ít thâm dụng lao động nhất hiện nay. Để so sánh, một nhà máy sản xuất ô tô tạo ra khoảng 400 việc làm/MW, trong khi một bệnh viện có thể cần tới hơn 3.600 nhân sự cho cùng một mức tiêu thụ điện. Xu hướng chuyển dịch sang các hệ thống tự động hóa cao và hạ tầng chuyên dụng cho trí tuệ nhân tạo (AI) với các cụm GPU dày đặc càng làm giảm nhu cầu về nhân lực vận hành trực tiếp. Ước tính đối với các dự án mới, tỷ lệ này có thể xuống thấp tới mức 1,6 vị trí chính thức trên mỗi MW.

Chính phủ Anh đã xếp hạng các trung tâm dữ liệu AI vào nhóm hạ tầng quốc gia quan trọng để rút ngắn quy trình cấp phép, cho phép các dự án bỏ qua hội đồng quy hoạch địa phương. Tuy nhiên, khi lá bài “tạo việc làm” không còn đủ sức nặng, các rào cản chính trị sẽ trở nên phức tạp hơn. Những lo ngại về việc hàng triệu lít nước bị tiêu thụ trong thời gian hạn hán hoặc áp lực lên lưới điện quốc gia đang khiến các nhà quản lý và thị trưởng như Andy Burnham của Greater Manchester phải thận trọng hơn. Việc ưu tiên hạ tầng số là cần thiết cho an ninh quốc gia và chủ quyền dữ liệu, nhưng nó không nên được đánh đổi bằng những cam kết kinh tế thiếu cơ sở thực chứng.

Sự bùng nổ của hạ tầng dữ liệu là tất yếu, nhưng các số liệu từ Verdant cho thấy cần có một cái nhìn khách quan hơn về giá trị kinh tế thực mà chúng mang lại cho cộng đồng địa phương. Thay vì chỉ tập trung vào số lượng việc làm trực tiếp, các nhà hoạch định chính sách cần đánh giá tổng thể dựa trên hiệu quả sử dụng tài nguyên và đóng góp vào hệ sinh thái công nghệ dài hạn. Đối với các doanh nghiệp, việc minh bạch hóa dữ liệu vận hành và đối thoại thẳng thắn về tác động môi trường sẽ là chìa khóa để xây dựng niềm tin và đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai.