Ngành vận tải hưởng lợi từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI

Khoản đầu tư vào các trung tâm dữ liệu tại Mỹ dự kiến vượt ngưỡng 500 tỷ USD mỗi năm vào năm 2027, tạo ra một làn sóng vận chuyển vật lý khổng lồ mà ít người chú ý đến. Đằng sau những thuật toán AI trừu tượng là hàng triệu tấn thép, dây cáp, hệ thống làm mát và máy biến áp cần được vận chuyển đến công trường. Thực tế này đang tạo ra một luồng sinh khí mới cho phân khúc xe tải sàn phẳng (flatbed) và vận tải hạng nặng, vốn đang phải đối mặt với áp lực từ chi phí nhiên liệu tăng cao. Theo báo cáo từ CNBC, các dự án hạ tầng AI đang đẩy xe tải vào những cung đường mới, mang theo thiết bị đóng cắt và máy phát điện khổng lồ. Patrick Brennan từ Cox Fleet nhận định rằng hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu mang lại cơ hội lớn trong một thị trường vận tải vốn đang suy yếu. Tại các khu vực tập trung xây dựng, tỷ lệ tải trên xe (load-to-truck ratio) đã có lúc vọt lên mức 71:1, cao nhất kể từ giữa năm 2022. Điều này cho thấy nhu cầu về năng lực vận chuyển vật liệu xây dựng và thiết bị điện đang ở mức cực kỳ căng thẳng.

Đặc thù của vận tải hạ tầng AI và rủi ro từ điểm rơi dự án

Khác với các trung tâm phân phối bán lẻ duy trì dòng xe ra vào liên tục, một trung tâm dữ liệu sau khi hoàn tất xây dựng sẽ có sự sụt giảm lưu lượng xe tải rõ rệt. Kyle Roberts từ Newmark Mountain West nhấn mạnh rằng, trong khi một kho hàng với 80 cửa xuất nhập hàng có thể duy trì hoạt động vận tải hàng ngày, thì một trung tâm dữ liệu đã vận hành chủ yếu chỉ tiêu thụ điện năng. Do đó, nguồn thu lớn từ mảng này chỉ nằm ở giai đoạn xây dựng, không phải là một mô hình kinh doanh vận tải bền vững dài hạn. Các đơn vị vận tải cần tỉnh táo để không nhầm lẫn giữa một đợt bùng nổ xây dựng với nhu cầu vận chuyển định kỳ sau dự án.

Bên cạnh đó, địa điểm xây dựng thường nằm ở các khu vực nông thôn – nơi mà trước đây nhiều nhà xe chưa từng phục vụ. Điều này mở ra những lộ trình mới nhưng cũng đi kèm thách thức về chi phí nhiên liệu và bảo trì khi xe phải di chuyển quãng đường dài. Đối với các doanh nghiệp vận tải nhỏ, việc theo đuổi các hợp đồng vận chuyển máy biến áp hay máy phát điện đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về dòng tiền. Tình trạng chậm thanh toán trong khi phải ứng trước chi phí vận hành có thể gây áp lực lớn lên bảng cân đối kế toán, nhất là trong bối cảnh tỷ suất lợi nhuận ngành vận tải vốn đã mỏng và những bài học về nợ nần từ các tập đoàn lớn vẫn còn hiện hữu.

Làn sóng xây dựng hạ tầng AI chắc chắn là một “mỏ vàng” cho các đơn vị vận tải hạng nặng trong vài năm tới, nhưng đây không phải là cái phao cứu sinh vĩnh cửu. Các chủ xe và nhà quản lý đội tàu nên tận dụng mức giá cước cao hiện tại để tối ưu hóa lợi nhuận, đồng thời phải có kế hoạch dự phòng cho thời điểm dự án kết thúc. Đừng vội vã mở rộng quy mô đội xe chỉ dựa trên một công trường có thời hạn hoàn thành xác định, bởi khi những khối bê tông cuối cùng được đổ xong, những chiếc xe tải sẽ không còn lý do để quay lại.