Tại hội nghị SXSW diễn ra ở Austin vào thứ sáu vừa qua, đạo diễn lừng danh Steven Spielberg đã thu hút sự chú ý đặc biệt khi chia sẻ quan điểm cá nhân về trí tuệ nhân tạo. Khi được hỏi về vai trò của công nghệ này trong quy trình làm phim, ông khẳng định bản thân chưa từng sử dụng AI cho bất kỳ tác phẩm nào của mình từ trước đến nay. Tuyên bố này ngay lập tức nhận được những tràng pháo tay và sự ủng hộ nồng nhiệt từ phía khán giả có mặt tại khán phòng.
Vị đạo diễn, nhà sản xuất kiêm biên kịch đứng sau những siêu phẩm như Hàm cá mập (Jaws), E.T. Sinh vật ngoài hành tinh hay Indiana Jones làm rõ rằng ông không hề bài trừ công nghệ. Thực tế, sự nghiệp của ông gắn liền với việc hình dung ra những thế giới tương lai đầy rẫy máy móc qua các bộ phim như Bản báo cáo thiểu số (Minority Report) hay Ready Player One: Đấu trường ảo. Ngay cả bộ phim mang tên A.I. Trí tuệ nhân tạo cũng cho thấy sự am hiểu và quan tâm sâu sắc của ông đối với lĩnh vực này từ nhiều thập kỷ trước.
Tuy nhiên, Spielberg vạch ra một ranh giới rõ ràng giữa việc ứng dụng khoa học và việc thuê ngoài sự sáng tạo cho máy móc. Ông ủng hộ việc sử dụng công nghệ trong nhiều lĩnh vực đời sống, nhưng kiên quyết giữ vững giá trị con người trong phòng biên kịch. Theo cách ví von của ông, trong các dự án điện ảnh hay truyền hình của mình, không bao giờ có một chiếc ghế trống đặt chiếc laptop để thay thế trí tuệ con người.
Quan điểm cốt lõi của Spielberg là sự phản đối kịch liệt nếu AI được dùng để thay thế một cá nhân sáng tạo. Đối với một nhà làm phim tầm cỡ như ông, giá trị của tác phẩm nằm ở cảm xúc và tư duy độc bản mà chỉ con người mới có thể tạo ra. Điều này tạo nên một sự tương phản rõ rệt khi so sánh với xu hướng chung của ngành công nghiệp giải trí hiện nay, nơi các công ty khởi nghiệp đang tích cực chào mời công nghệ AI cho các nhà làm phim độc lập nhằm tối ưu hóa nguồn lực hạn chế.
Trong khi Spielberg giữ khoảng cách, các tập đoàn phát trực tuyến lớn lại đang ráo riết chạy đua trong mảng này. Amazon tiết lộ đang thử nghiệm các công cụ AI trong sản xuất phim và truyền hình, còn Netflix vừa chi ra khoảng 600 triệu USD để thâu tóm công ty điện ảnh AI của Ben Affleck. Những bước đi này cho thấy một sự chuyển dịch mạnh mẽ về mặt công nghệ, đặt ra bài toán khó về việc cân bằng giữa hiệu suất máy móc và bản sắc nghệ thuật truyền thống.
Lập trường của Steven Spielberg không chỉ là tiếng nói của một cá nhân kiệt xuất mà còn là lời nhắc nhở về giá trị cốt lõi của điện ảnh. Dù công nghệ có tiến xa đến đâu, sự kết nối giữa người với người thông qua những câu chuyện chân thực vẫn là yếu tố quyết định sức sống bền bỉ của một tác phẩm. Các nhà làm phim có thể tận dụng công cụ mới để hỗ trợ quy trình, nhưng việc giữ vững quyền kiểm soát sáng tạo và tâm hồn trong từng khung hình sẽ luôn là chìa khóa để tạo nên những di sản nghệ thuật đích thực.
