Trung Quốc chi gần 300 tỷ USD biến hạ tầng AI thành dự án quốc gia

Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc đang soạn thảo kế hoạch triển khai khoảng 2.000 tỷ nhân dân tệ (tương đương 295 tỷ USD) trong vòng 5 năm tới để xây dựng mạng lưới các trung tâm tính toán AI liên kết trên toàn quốc. Điểm cốt lõi của chiến lược này không chỉ nằm ở quy mô tài chính khổng lồ mà còn ở yêu cầu bắt buộc: ít nhất 80% công nghệ sử dụng trong hạ tầng phải là hàng nội địa. Đây là bước đi quyết liệt nhằm biến chip nội địa thành lựa chọn mặc định, thay vì phụ thuộc vào các nhà cung cấp phần cứng nước ngoài như trước đây.

Các tập đoàn viễn thông nhà nước như China Mobile và China Telecom sẽ đóng vai trò vận hành chính, biến năng lực tính toán thành một loại dịch vụ tiện ích tương tự như điện nước. Sự can thiệp mạnh mẽ từ chính phủ tạo ra một thị trường tiêu thụ đảm bảo cho các nhà sản xuất chip trong nước như Huawei, giúp họ có được quy mô khách hàng cần thiết để hoàn thiện hệ sinh thái phần mềm và thiết kế máy chủ. Khi nhu cầu được bảo chứng bởi ngân sách quốc gia, những rào cản về niềm tin thị trường đối với chip nội địa sẽ dần được tháo gỡ thông qua quá trình triển khai thực tế ở quy mô lớn.

Dù Nvidia vẫn duy trì ưu thế về hệ sinh thái phần mềm và chuỗi cung ứng toàn cầu, Trung Quốc đang cho thấy khoảng cách công nghệ đang dần thu hẹp. Một nhóm nghiên cứu do Huawei dẫn đầu gần đây đã sử dụng hơn 1.000 chip Ascend 910C để huấn luyện mô hình DeepSeek với 1,6 nghìn tỷ tham số, minh chứng cho việc năng lực phần cứng nội địa đã đủ khả năng đảm đương các tác vụ phức tạp. Việc loại bỏ dần chip ngoại khỏi các trung tâm dữ liệu do nhà nước cấp vốn là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh ưu tiên quyền kiểm soát và tính tự chủ hơn là hiệu suất thuần túy.

Khác với mô hình tại Hoa Kỳ vốn dựa vào sự dẫn dắt của các tập đoàn tư nhân như Microsoft hay Google, cách tiếp cận của Trung Quốc mang tính tập trung cao độ để tối ưu hóa nguồn lực. Tuy nhiên, mô hình này cũng đối mặt với rủi ro về lãng phí nếu năng lực tính toán ngồi không do thiếu nhu cầu thực tế hoặc phần mềm không tương thích kịp thời. Đối với các nhà phát triển trong nước, việc chuyển dịch sang kiến trúc Huawei Ascend thay vì chỉ dựa vào Nvidia CUDA giờ đây đã trở thành yêu cầu bắt buộc để tồn tại trong hệ sinh thái hạ tầng mới.

Chiến lược biến hạ tầng AI thành dự án quốc gia khẳng định rằng năng lực tính toán hiện đã trở thành một phần của an ninh chính trị và chủ quyền công nghệ. Sự hình thành của hai hệ thống hạ tầng song song giữa Trung Quốc và phương Tây sẽ buộc các doanh nghiệp công nghệ phải lựa chọn và thích nghi với các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt. Các nhà đầu tư và chuyên gia công nghệ cần theo dõi sát sao tiến độ thực thi của kế hoạch này để đánh giá lại chuỗi cung ứng và chiến lược phát triển mô hình ngôn ngữ lớn trong dài hạn.