Chip Ascend của Huawei soán ngôi Nvidia tại thị trường AI Trung Quốc

Bản đồ công nghiệp bán dẫn toàn cầu vừa chứng kiến một cuộc đổi ngôi ngoạn mục khi các dòng chip xử lý trí tuệ nhân tạo nội địa của Trung Quốc chính thức vươn lên chiếm lĩnh thị trường lớn nhất châu Á. Theo báo cáo nghiên cứu mới nhất từ Bernstein Research, dòng chip tăng tốc AI Ascend do tập đoàn Huawei phát triển hiện đã kiểm soát khoảng 50% thị phần chip AI tại Trung Quốc – một con số không tưởng nếu so với mức thị phần gần như bằng không của chính họ chỉ một năm về trước. Ở chiều ngược lại, gã khổng lồ Nvidia của Mỹ đã chứng kiến thị phần tại thị trường tỷ dân này sụt giảm nghiêm trọng từ mức xấp xỉ 40% xuống chỉ còn khoảng 8%. Các chính sách siết chặt lệnh cấm vận xuất khẩu công nghệ cao từ Washington, vốn được thiết kế với mục tiêu kiềm tỏa bước tiến công nghệ của Bắc Kinh, giờ đây dường như đang tạo ra hiệu ứng ngược: dọn sạch sân chơi nội địa và biến Huawei thành thế lực đối trọng đáng gờm nhất của Nvidia.

Đòn bẩy từ lệnh cấm vận và cuộc bứt phá thần tốc của Huawei

Sự sụt giảm thị phần của Nvidia không bắt nguồn từ việc sản phẩm của hãng suy giảm chất lượng, mà chịu tác động trực tiếp từ các rào cản kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt của chính phủ Mỹ, khiến các dòng chip đỉnh cao không thể tiếp cận thị trường Trung Quốc. Khoảng trống thị trường khổng lồ này đã tạo thời cơ vàng cho Huawei Ascend bứt phá mạnh mẽ. Nhờ sự hậu thuẫn toàn diện từ chính phủ và sự hợp tác chặt chẽ với xưởng đúc bán dẫn SMIC, Huawei đang tăng tốc dây chuyền sản xuất với mục tiêu xuất xưởng 1,6 triệu chip Ascend trong năm 2026, gần gấp ba lần quy mô 600.000 chip của năm trước.

Mặc dù các chuyên gia bán dẫn nhận định các phiên bản như Ascend 910B vẫn tồn tại khoảng cách về hiệu suất năng lượng và hệ sinh thái phần mềm so với kiến trúc của Nvidia, nhưng chúng đã hoàn toàn đáp ứng tốt nhu cầu huấn luyện và triển khai mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) cho các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Tencent, Baidu hay Alibaba. Việc các doanh nghiệp nội địa bắt buộc phải chuyển đổi hạ tầng tính toán sang hệ sinh thái của Huawei đã giúp nền tảng phần mềm CANN của hãng nhanh chóng hoàn thiện nhờ lượng dữ liệu thực tế khổng lồ.

Cuộc lội ngược dòng của chip Ascend cho thấy năng lực tự chủ chuỗi cung ứng bán dẫn của Trung Quốc đang tiến triển nhanh hơn dự báo của giới phân tích phương Tây. Sự cạnh tranh khốc liệt này không chỉ tái cấu trúc thị trường công nghệ nội địa Trung Quốc mà còn báo hiệu một kỷ nguyên phân cực công nghệ sâu sắc trên bình diện toàn cầu.

Sự trỗi dậy của chip Ascend là minh chứng cho thấy năng lực tự chủ công nghệ bán dẫn có thể định hình lại toàn bộ trật tự thị trường AI. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, xu hướng đa dạng hóa phần cứng này mang lại bài học lớn về việc không nên phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất, đồng thời cần chủ động xây dựng hạ tầng phần mềm linh hoạt để sẵn sàng thích ứng với các kiến trúc tính toán AI mới nổi.